kerken & leven 05/29/2013

KERK&leven – Geloof moet bespreekbaar zijn op straat

Omdat hij zijn geloof aan zoveel mogelijk mensen wilde verkondigen, zocht de apostel Paulus omstreeks 50 na Christus in Athene plaatsen op waar hij makkelijk contacten kon leggen. De Agora was zo’n ontmoetingsplaats.


Atheners en Romeinen troffen er elkaar in het theater, de tempels en de zuilengaanderij rond het plein. Paulus trok ook naar de Areopaag, een rotsheuvel nabij de Akropolis, waar filosofen altijd wel een publiek vonden dat hun denkbeelden wou aanhoren. Paulus getuigde er vurig over zijn geloof in een God die niet in tempels, maar in het hart van elke gelovige woont.

Anno 2013 zijn we veeleer verbaasd wanneer iemand op straat zijn geloof verkondigt. Godsdienst is voor velen een privézaak geworden, waarover alleen nog in besloten kring wordt gesproken. Uiteraard is godsdienst een privézaak in de zin dat iedere mens zelf beslist of hij al dan niet gelovig is. Desalniettemin kan godsdienst nooit tot een privézaak worden gereduceerd. De gelovige gaat immers niet alleen een verbintenis met God aan, zijn geloof roept hem ook op zich voor zijn medemens en voor een betere samenleving in te zetten.

In plaats van zich blind te staren op de tekortkomingen van religies en religieuze instituten of op de aanwezigheid van religieuze symbolen in openbare plaatsen, zouden sommige overheden dan ook beter meer oog hebben voor de rol van godsdiensten en levensbeschouwingen als bindmiddel in de samenleving. Van hun kant moeten Kerken, religies en levensbeschouwingen het publieke forum durven te betreden. Gedachte-uitwisselingen en onderlinge gesprekken moeten ertoe bijdragen dat ze elkaar beter leren kennen en respecteren. Recente initiatieven in Gent en Antwerpen leren dat dit geen utopie is.

Op initiatief van het christelijke vormingswerk CCV praatten katholieken, moslims en humanisten op maandagavond 13 mei in Gent over hun geloof als bron van hoop in de samenleving. De plaats van het gebeuren – onder het dak van de Stadshal aan het Emile Braunplein – zou Paulus ongetwijfeld blij hebben gestemd en hij zou zich ook niet door het gure weer hebben laten afschrikken om toehoorders en passanten hoop in te spreken. Dat deed ook islamleraar Bahattin Koçak. Ondanks alle religieuze spanningen in de wereld, ziet hij tekenen van hoop. De dialoog tussen godsdiensten en levensbeschouwingen wordt volgens hem almaar minder een zaak van experts, maar van lokale ontmoetingen – die dus broodnodig zijn.

CCV-medewerker Marc Peersman benadrukte dat het christendom en de Kerk er niet zijn om de samenleving de les te spellen. Integendeel, de seculiere wereld daagt christenen uit te tonen hoe hun geloof in Christus hun leven verandert. Als het christelijk geloof een bron van hoop is, dan is het dat volgens Peersman in alle eenvoud en bescheidenheid. Die hoop op meer waarachtigheid en wederzijds begrip vinden we ook in de herwerkte uitgave van Trialoog (Lannoo, Tielt, 2003, 174 blz.), het jongste boek van Tertio-redacteur Jan De Volder. De auteur bundelt daarin de gesprekken die rabbijn Aharon Malinsky, priester Hendrik Hoet en imam Jamal Maftouhi de afgelopen decennia met elkaar voerden.

De rode draad door de getuigenissen in Gent, die ook in de Trialoog-gesprekken merkbaar is, is de behoefte aan hoopvolle antwoorden op vragen naar de zin van het leven van zowel gelovigen als niet-gelovigen. Ook is er het verlangen naar een meer open benadering van het samenleven van godsdiensten en culturen. De afgelopen jaren nam de openheid toe, maar het blijft nog al te vaak voorzichtigheid troef. Daarom is het ontzettend belangrijk dat gelovigen en niet-gelovigen vanuit hun respectieve achtergrond met elkaar van gedachten wisselen en dat ook blijven doen. Ook al maakt één zwaluw nog geen nieuwe lente, dat die gesprekken plaatsvinden, is op zich al belangrijk.




Bert Claerhout