Expo “Aan Tafel!” – Waar Kunst en Menselijkheid elkaar Ontmoeten bij AtelierKamiano

In het hart van Antwerpen, in de schaduw van de Kammenstraat, opende AtelierKamiano onlangs haar derde tentoonstelling: “Aan Tafel!”. Wat op het eerste gezicht een verzameling kunstwerken lijkt, is in werkelijkheid een krachtig statement over waardigheid, vriendschap en het recht om gezien te worden. In een tijd waarin het maatschappelijk debat over dakloosheid vaak verhardt, biedt deze expo een broodnodig tegenwicht.

De Tafel als Heiligdom van Ontmoeting

De titel van de expositie, “Aan Tafel!”, is niet zomaar gekozen. Een tafel is in de visie van Sant’Egidio nooit louter een praktisch meubelstuk; het is een uitnodiging tot menselijkheid. Zoals Pascale Bemelmans aangaf tijdens de vernissage: “Aan tafel gebeurt iets bijzonders: vreemden kunnen bekenden worden, en bekenden soms vrienden.” Voor de AtelierGangers — de kunstenaars van Kamiano — is de tafel de spil van hun dagelijkse werkelijkheid. Het is de plek waar zij niet alleen tekenen, schilderen en creëren, maar waar zij ook hun verhalen, hun stiltes en hun hoop delen. Hier is het warm, ook als het vriest in het hart of als de straten je verlaten hebben. Aan deze tafel wordt de onzichtbaarheid doorbroken.

Een Antwoord op de ‘Overlast’

Recent verscheen in de krant De Morgen een uitgebreid artikel over de complexe problematiek van dakloosheid en overlast in de Antwerpse binnenstad. Er werd gesproken over het Sint-Jansplein en de Groenplaats, over naalden en onveiligheid. Vaak wordt er in het publieke debat gesproken over daklozen als een probleem dat met ‘meer blauw op straat’ of hardere maatregelen moet worden opgelost.

Sant’Egidio kiest bewust voor een andere weg. Wij zien mensen in moeilijkheden niet als een dossier of een ‘overlastfactor’, maar als medeburgers die hun plek in de stad verdienen. De onwetendheid tegenover elkaar is vaak groot, en verdraagzaamheid is geen eenrichtingsverkeer. Door de kunstwerken van de AtelierGangers centraal te stellen, draaien we de camera om. We tonen de verbeelding, de humor en de diepe melancholie van mensen die vaak door de rest van de stad worden genegeerd. Kunst is hier een middel om de sociale cohesie te herstellen; het maakt de mens achter de dakloze weer zichtbaar.

De Kracht van de Peer Outreachers

Deze visie vertaalt zich niet alleen in kunst, maar ook in een concrete werking op straat. In samenwerking met de stad Antwerpen zet Sant’Egidio in op peer outreaching. Vrijwilligers die zelf jarenlang op straat leefden, trekken nu de stad in om hun lotgenoten op te zoeken. Zij zijn de brug tussen de straat en de buurt.

Deze outreachers doen meer dan alleen hulp bieden; ze herstellen het sociale weefsel. Ze bezoeken mensen in de gevangenis, bieden excuses aan bij buurtbewoners na een incident en zorgen ervoor dat de onzichtbaren weer een gezicht krijgen. Het werk in het Atelier en het werk op de straat versterken elkaar: waar de outreacher op straat de vrede bewaart, biedt het Atelier de plek waar diezelfde mens weer kan ademen en creëren.

Een Oproep tot Solidariteit

Het maatschappelijk debat mag dan wel berusten op een valse tegenstelling tussen ‘harde aanpak’ en ‘vrijblijvende hulp’, de realiteit in Kamiano bewijst dat nabijheid het enige echte antwoord is. Wanneer mensen geen rustplaats meer hebben, raken ze hun ritme kwijt. Dan wordt de dag geen dag meer en de nacht geen nacht meer. Daarom is een plek als het Atelier zo essentieel: het geeft structuur, erkenning en een doel.

Wij nodigen u uit om niet alleen als toeschouwer naar deze werken te kijken, maar om zelf plaats te nemen aan onze tafel. Word deel van dit verhaal van ontmoeting en hoop. Want pas wanneer we met elkaar aan tafel gaan, gaan de ogen echt open.

Praktisch:

Flyer Aan tafel!

De expo “Aan Tafel!” is nog te bezoeken tot en met 9 mei 2026 in het Huis van Sant’Egidio, Kammenstraat 51, Antwerpen. De opbrengst van de verkochte werken gaat integraal naar de werking van het Atelier.

Herlees hieronder de toespraken van tijdens de Vernissage op 30 april:

Dankwoord Maud Aguirre y Otegui
Dankwoord Pascale Bemelmans
Dankwoord Nico Sturm

AtelierKamiano is een trotse deelwerking van Kamiano, de brede dak- en thuislozenwerking van Sant’Egidio. Achter de schermen wordt dit warme huis gedragen door een grote gemeenschap van betrokkenen. Onze werking kan alleen blijven draaien dankzij de onmisbare steun van vele peters en meters. Zij zorgen ervoor dat er elke dag opnieuw een plek is waar mensen rust vinden, een maaltijd delen en hun waardigheid hervinden via kunst en ontmoeting. Word vandaag nog peter of meter van Kamiano en help ons om de deuren wijd open te houden voor wie nergens anders terecht kan.

[Word hier peter of meter van Kamiano]