Herdenkingswandeling “Wie vergeet, is gedoemd te herhalen”

Op zondagavond 17 september 2017 vond in Antwerpen een herdenkingswandeling plaats voor de meer dan 15.000 joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog uit de stad werden gedeporteerd. Ook andere slachtoffers van de nazi-waanzin, zoals de Roma en Sinti, werden herdacht. De circa 250 deelnemers droegen kaarsen met zich mee en bordjes met daarop de namen van de concentratiekampen, als een sinistere waarschuwing, want “wie vergeet, is gedoemd te herhalen”.

Voor de vijfentwintigste keer al nam de Gemeenschap van Sant’Egidio het initiatief voor deze wandeling. Die kent een groeiende deelname van jongeren en nieuwkomers, “want de herinnering aan Auschwitz is een kwestie van ‘gedeeld burgerschap’, een ijkpunt voor de opbouw van een democratisch Europa dat zijn minderheden respecteert”, zei Jan De Volder, initiatiefnemer van de herdenking.

De wandeling vertrok aan de Sint-Carolus Borromeuskerk waar pastoor Hendrik Hoet, kenner van de Joodse cultuur en voortrekker van de dialoog, de deelnemers toesprak, want het initiatief staat ook uitdrukkelijk in het teken van de joods-christelijke vriendschap.

In de Terliststraat, aan de synagoge van de Shomre Hadass, werden de deelnemers opgewacht door een joodse delegatie. Sam Neyman, hoofd van de joodse jeugdbeweging, sprak hen toe.

Aan het monument van de gedeporteerden, aan de Belgiëlei, herinnerde Vice-premier en Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon aan de gruwel van de holocaust en het belang van blijvende herdenking. Als verantwoordelijke voor de binnenlandse veiligheid onderlijnde hij ook het belang van de bescherming van de joodse bevolking van Antwerpen in deze tijden van terreur. Moishe Hoffman van restaurant Hoffy’s vertelde aan de deelnemers hoe de tragedie van de Shoah ook zijn familie persoonlijk heeft getroffen. De familie Hoffman stond onlangs in de belangstelling door een uitzending van ‘Goed Volk’ van Jeroen Meus: samen met het boek “Mazzel tov” van Margot Verstraeten zorgde die uitzending bij het grote publiek voor meer kennis van en sympathie van de orthodoxe joodse gelovigen.

Veerle Vanden Daelen belichte als curator van het Dossin-museum in Mechelen het belang van de holocaust-educatie en de rol die het museum hierbij speelt. Jan De Volder, docent “Religie, Conflict en Vrede” aan de KU Leuven, belichtte in naam van de organiserende Gemeenschap van Sant’Egidio het belang van een kwarteeuw herdenken en schetste  een aantal belangwekkende recente evoluties. Hij verwelkomde onder meer de toenemende aandacht voor de rol van Vlaamse collaborateurs bij de Jodenjacht, maar uitte ook zijn bezorgdheid over het kamerbrede akkoord over onverdoofd slachten, waarbij de verkozenen geen rekening wensten te houden met de joodse en islamitische bezwaren. “Het is altijd gemakkelijker in andermans vlees te snijden”, merkte hij op.

Na het zingen van het Kel Male Rachamim, het gebed voor de doden, legden koppels van telkens een kind en een oudere witte rozen neer aan de voet van het monument. Daarna wensten de deelnemers elkaar de vrede. Voor de joodse deelnemers klonk een bijzonder Sjana Tova, Gelukkig Nieuwjaar!

Toespraken:

Prof.dr. Jan de Volder

Kannunik Hendrik Hoet

Foto’s: